GLOSSARY.md

Bảng thuật ngữ dịch

Đối chiếu thuật ngữ gốc tiếng Trung → tiếng Anh → bản dịch tiếng Việt dùng trong repo này. Mục tiêu: dịch nhất quán, người đọc tra ngược được khái niệm gốc.

Khái niệm cốt lõi

Tiếng Trung	Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ghi chú
一人企业	One-person business / solopreneurship	Doanh nghiệp một người	Khái niệm trung tâm của sách. Chỉ toàn bộ "công ty" do một người vận hành; người vận hành ≈ solopreneur.
一人业务	One-person business line	Nghiệp vụ một người	Phân biệt với "doanh nghiệp một người": một doanh nghiệp có thể gồm nhiều nghiệp vụ. Sách có riêng một chương nhấn mạnh "一人企业 ≠ 一人业务".
方法论	Methodology	Phương pháp luận
底层逻辑	Underlying logic	Logic nền tảng	Nghĩa đen "logic tầng đáy" — các nguyên lý gốc rễ khiến mô hình khả thi.
以小博大	Punching above your weight	Lấy nhỏ thắng lớn	Thành ngữ: dùng nguồn lực nhỏ đạt kết quả lớn.
规模化	Scalability	Mở rộng quy mô
被动收入	Passive income	Thu nhập thụ động
资产	Asset	Tài sản	Theo nghĩa "thứ tạo thu nhập không cần lao động liên tục".
滚雪球	Snowball effect	Hiệu ứng quả cầu tuyết	Tăng trưởng tích lũy.
链式传播	Chain propagation / viral spread	Lan truyền dây chuyền	Lan truyền kiểu viral, người dùng kéo người dùng.

Chiến lược & hoạch định

Tiếng Trung	Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ghi chú
赛道	Race track / market niche	Đường đua	Ẩn dụ phổ biến trong giới khởi nghiệp Trung Quốc, chỉ thị trường ngách / lĩnh vực chọn để cạnh tranh.
不竞争策略	Non-competition strategy	Chiến lược không cạnh tranh	Tránh đối đầu trực tiếp với đối thủ lớn.
结构化优势	Structured advantage	Lợi thế cấu trúc	Lợi thế đến từ vị trí/cấu trúc, không phải từ nỗ lực.
副产品优势	By-product advantage	Lợi thế từ sản phẩm phụ	Tận dụng thứ sinh ra tự nhiên trong quá trình làm việc chính.
副业	Side project / side business	Side project	Giữ tiếng Anh — thông dụng hơn "nghề tay trái" trong cộng đồng công nghệ Việt.
不确定性	Uncertainty	Tính bất định
一人企业画布	One-person business canvas	Canvas doanh nghiệp một người	Phỏng theo Business Model Canvas. Giữ "Canvas" vì là thuật ngữ quen thuộc.
一人企业月报	One-person business monthly report	Báo cáo tháng doanh nghiệp một người	Công cụ tự theo dõi định kỳ.

Hạ tầng

Tiếng Trung	Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ghi chú
基础设施	Infrastructure	Hạ tầng
用户池	User pool	User pool	Giữ tiếng Anh. Nơi tích lũy và giữ chân người dùng (email list, group, follower...).
内容池	Content pool	Content pool	Giữ tiếng Anh. Kho nội dung tái sử dụng được.
产品池	Product pool	Product pool	Giữ tiếng Anh. Danh mục sản phẩm bán được.
触达能力	Reach capability	Năng lực tiếp cận	Khả năng chủ động chạm tới người dùng.
自动化能力	Automation capability	Năng lực tự động hóa
支付能力	Payment capability	Năng lực thanh toán
众包能力	Crowdsourcing capability	Năng lực crowdsourcing	Giữ "crowdsourcing" vì từ Việt hóa ("huy động nguồn lực đám đông") dài và ít thông dụng.

Khác

Tiếng Trung	Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ghi chú
推演沙箱	Simulation sandbox	Sandbox mô phỏng	Giữ "sandbox" — thuật ngữ quen thuộc.
复盘	Retrospective / review	Phục dựng / rút kinh nghiệm	Từ cờ vây: xếp lại ván cờ để phân tích. Trong ngữ cảnh kinh doanh ≈ retrospective.
方糖	Fangtang	Fangtang	Tên thương hiệu của tác giả (nghĩa đen: "viên đường"). Giữ phiên âm, không dịch.
独立开发	Indie development	Phát triển độc lập (indie dev)	Chua thêm "indie dev" vì cộng đồng Việt quen thuật ngữ tiếng Anh.
数字商品	Digital goods	Sản phẩm số

Bổ sung khi dịch nội dung sách (src/)

Tiếng Trung	Tiếng Anh	Tiếng Việt	Ghi chú
最小可行产品	Minimum viable product (MVP)	Sản phẩm khả thi tối thiểu (MVP)
最低可行利润	Minimum viable profit (MVPr)	Lợi nhuận khả thi tối thiểu (MVPr)	Khái niệm riêng của tác giả.
价值主张	Value proposition	Tuyên bố giá trị	Từ Business Model Canvas.
众筹	Crowdfunding	Gọi vốn cộng đồng (crowdfunding)	Phân biệt với 众包 = crowdsourcing.
种子用户	Seed users	Người dùng hạt giống
复利	Compound interest	Lãi kép
护城河	Moat	Con hào phòng thủ	Ẩn dụ lợi thế cạnh tranh (Warren Buffett).
反脆弱性	Antifragility	Tính kháng mong manh	Theo Nassim Taleb.
超级个体	Super individual	Siêu cá nhân
自媒体	Self-media	Self-media	Giữ tiếng Anh; khái niệm gốc Trung Quốc, gần với "content creator".
落地页	Landing page	Landing page	Giữ tiếng Anh.
公众号	WeChat official account	Kênh công khai WeChat	Nền tảng đặc thù Trung Quốc.
三池四能力	Three pools, four capabilities	Ba pool bốn năng lực	Khung hạ tầng của sách: user/content/product pool + 4 năng lực.
时间片	Time slice	Lát cắt thời gian
痛点	Pain point	Điểm đau

Tên riêng chua kèm chữ Hán lần đầu xuất hiện: ServerChan (Server酱), CheckChan (Check酱), Fangtang Skill Stack (方糖技能栈), Fuli Words (福利单词), TuXiaoChao (兔小巢).

Quy ước chung

• Tên riêng, thương hiệu, URL: giữ nguyên.
• Ưu tiên khả năng đọc: thuật ngữ kỹ thuật đã có chuẩn tiếng Anh thông dụng trong cộng đồng Việt (NoCode, sandbox, crowdsourcing, canvas, indie dev, side project, user pool, content pool, product pool) thì giữ tiếng Anh, chua giải thích lần đầu xuất hiện — không cố Việt hóa gượng ép.
• Dấu ngoặc sách 《》 của tiếng Trung: giữ cho tên sách/chương để dễ đối chiếu bản gốc.